Pierwsze miesiące życia niemowlęcia Od ponad 100 lat firma NUTRICIA specjalizuje się w produkcji odżywek dla niemowląt. Jako eksperci w tej dziedzinie podzielimy się z Tobą naszą wiedzą. Opowiemy o zaletach najlepszej diety dla niemowlęcia, jaką jest Twój pokarm, doradzimy jak powinnaś się odżywiać, aby miał on jak najlepszy skład, przedstawimy podstawowe dolegliwości układu pokarmowego niemowlęcia oraz zasady sztucznego żywienia (jeżeli nie możesz karmić piersią). Znajdziesz tu rady dotyczące wprowadzania nowych pokarmów do jadłospisu maluszków. Przeczytasz czym różni się wzbogacanie diety niemowląt karmionych piersią i niemowląt karmionych butelką. Podpowiemy Ci również jak zacząć przyzwyczajanie dziecka do nowych smaków. Część porad poświęciliśmy problemowi alergii pokarmowej oraz sposobom jej zapobiegania. Tu mówimy też o pierwszych smakach i o tym, jakie wymagania musi spełniać żywność dla niemowląt. Mamy nadzieję, że nasze wskazówki ułatwią Ci przejście przez ten ważny okres. Pierwsze cztery miesiące życia niemowlęcia to okres jego intensywnego rozwoju. Twoje maleństwo wymaga teraz nieustannej uwagi i opieki. Przez cały czas jesteś przy nim i możesz obserwować, jak szybko rośnie i potrafi coraz więcej: próbuje unosić główkę, wodzi za Tobą wzrokiem i cieszy się, kiedy jesteś przy nim. Wkrótce zacznie się śmiać i gaworzyć. Razem z maluszkiem rośnie jego... apetyt.

- Arcydzieło natury, czyli...

- Prawidłowa dieta matki karmiącej piersią

- Alergii można zapobiec

- Gdy karmienie piersią nie jest możliwe...

- Informacje na opakowaniu

- Małe kłopoty małego brzuszka

- Wzbogacanie diety

- Kiedy wprowadzać nowe pokarmy

- Jak wprowadzać nowości

- Etapy wzbogacania diety

- Pierwsze owoce i warzywa

- Kojące herbatki

Arcydzieło natury, czyli ... Mleko matki Jest idealną kompozycją wszystkich niezbędnych składników odżywczych, substancji odpornościowych, enzymów i modulatorów wzrostu. Dlatego też najlepiej wspomaga prawidłowy rozwój dziecka oraz jako naturalna szczepionka skutecznie chroni przed wirusami, bakteriami i alergenami. Idealny skład Karmienie piersią w pełni zaspokaja potrzeby żywieniowe niemowlęcia nawet do 6. miesiąca życia. Skład mleka matki naturalnie dostosowuje się do poszczególnych faz rozwoju niemowlęcia; jest inny np. zaraz po urodzeniu, inny o różnych porach dnia a nawet podczas poszczególnych faz karmienia. Ilość produkowanego pokarmu jest proporcjonalna do ilości spożywanej przez dziecko. Dlatego też częstotliwość karmienia powinna być dostosowana do naturalnych potrzeb dziecka. Zawsze najlepsze Mleko matki jest nie tylko najlepszym sposobem karmienia niemowlęcia, ale również najłatwiejszym i najbardziej ekonomicznym. O każdej porze, w każdym miejscu możesz nakarmić maluszka sterylnym pokarmem o idealnej temperaturze i konsystencji. Kiedy karmić? Podczas karmienia ważne jest, aby mama i jej pociecha były bardzo blisko. Mocno przytulony, dotykający skóry matki maluch jest wtedy spokojny i łatwiej można nawiązać z nim kontakt. Przed karmieniem zrelaksuj się. Twój spokój udzieli się również Twojemu dziecku. Staraj się unikać stresów i napięć. Zdenerwowanie matki może utrudnić opróżnianie piersi a nawet wywołać wrażenie utraty pokarmu. Więcej o karmieniu piersią... Informacje dotyczące: pierwszego karmienia, właściwego trzymania niemowlęcia w czasie karmienia, techniki przystawiania malucha do piersi, sposobu i częstotliwości karmienia, metod odciągania pokarmu, porady związane z problemami karmienia, zastoju pokarmu itp. znajdziesz w części ABC Karmienia Piersią

Prawidłowa dieta matki karmiącej piersią W okresie karmienia piersią mama powinna szczególnie dbać o swoją dietę, bo ma to wpływ na jej zdrowie oraz na jakość pokarmu. Prawidłowa dieta powinna zawierać: jak najwięcej świeżych jarzyn i owoców, mleko i przetwory mleczne, produkty zbożowe (makaron, ryż, kasze, ciemny chleb), produkty mięsne, co najmniej 3 litry płynów dziennie, np. wody mineralnej niegazowanej, soków owocowych i warzywnych. Uwaga! Karmiąca mama nie powinna palić papierosów, pić alkoholu ani spożywać napojów gazowanych. Należy jeść małe posiłki, ale za to często. Niektóre produkty z diety mamy mogą być źle tolerowane przez dziecko np.: mleko i przetwory mleczne mogą być powodem wystąpienia reakcji alergicznej na białko mleka krowiego (patrz część pt. "Alergii można zapobiec"), kapusta, rośliny strączkowe mogą powodować wzdęcia i bóle brzuszka (patrz część pt. "Małe kłopoty małego brzuszka"). Zdrowa dieta powinna iść w parze ze zdrowym stylem życia, na który składa się dbanie o kondycję fizyczną i psychiczną. Prawidłowa dieta, odpoczynek i ruch na świeżym powietrzu zapewni matce i jej maleństwu dobre samopoczucie, zdrowie i odporność.

Alergii można zapobiec Alergia pokarmowa Alergia pokarmowa to reakcja organizmu na określone produkty żywnościowe, która objawia się zazwyczaj wysypką, kaszlem czy katarem, wymiotami, biegunką, bólami brzuszka, wzdęciami, czasem także trudnościami z oddychaniem. Dlatego w okresie wzbogacania jadłospisu, powinnaś bacznie obserwować reakcje dziecka na poszczególne produkty, z których każdy może stać się potencjalnym źródłem substancji uczulających (tzw. alergenów). Naturalny pokarm - naturalna ochrona Pokarm kobiecy naturalnie chroni niemowlę przed alergiami, dlatego do 6. miesiąca życia dziecka należy karmić je wyłącznie piersią. Dieta karmiącej matki powinna być właściwie zbilansowana, a przy podwyższonym ryzyku wystąpienia alergii nie należy spożywać mleka krowiego i jego przetworów oraz jaj, ryb, orzechów, czekolady i owoców cytrusowych. Jak zapobiegać alergii pokarmowej O ile to możliwe karm dziecko wyłącznie piersią przez pierwsze pół roku. Unikaj pokarmów uczulających w swojej diecie (zwłaszcza w przypadku rodzinnych skłonności do alergii), wraz z Twoim pokarmem alergeny mogą się przedostawać do organizmu maleństwa. Staraj się opóźnić moment wprowadzenia pokarmów stałych do diety dziecka do co najmniej 6. miesiąca życia, zwłaszcza tych o silnych właściwościach alergizujących. Zbyt wczesne wprowadzanie nowych produktów zwiększa ryzyko wystąpienia alergii. Dzieciom pochodzącym z grupy o podwyższonym ryzyku i karmionym sztucznie zaleca się podawanie mieszanek mlecznych typu HA (hypoalergiczne). Zawierają one zhydrolizowane białko o obniżonych właściwościach alergizujących. Podawanie takiego mleka niemowlęciu należy poprzedzić konsultacją z lekarzem pediatrą i kontynuować co najmniej do 6. miesiąca życia. Gdy u obojga rodziców występuje ten sam rodzaj alergii - prawdopodobieństwo wystąpienia alergii u niemowlęcia wynosi 72% Gdy u rodziców występują różne rodzaje alergii - prawdopodobieństwo wystąpienia alergii u niemowlęcia wynosi 43% Gdy alergia występuje u jednego z rodziców - prawdopodobieństwo wystąpienia alergii u niemowlęcia wynosi 20% Gdy alergię ma rodzeństwo - prawdopodobieństwo wystąpienia alergii u niemowlęcia wynosi 32% Uwaga! Wszelkie zmiany sposobu żywienia powinny być konsultowane z lekarzem. Gdy zaobserwujesz jakieś niepokojące objawy natychmiast skontaktuj się ze swoim pediatrą. Zdaniem pediatrów, odpowiednia dieta w pierwszym roku może znacznie złagodzić objawy alergii i ustrzec dziecko przed nadwrażliwością na różne substancje. Nie zawsze biegunka jest reakcją alergiczną, może być związana z infekcją przewodu pokarmowego. Przyczyną alergii może być nie tylko pokarm, lecz także inne alergeny np. kurz, pyłki roślin, sierść zwierząt domowych, jad owadów, substancje chemiczne (środki piorące, barwniki, konserwanty).

Gdy karmienie piersią nie jest możliwe... Po konsultacji z lekarzem możesz podawać mleko modyfikowane przygotowane specjalnie z myślą o niemowlętach, już od 1. miesiąca życia. Mleko krowie ma nieodpowiedni skład, dlatego też jest jedynie surowcem do produkcji każdego mleka modyfikowanego. Podczas procesu modyfikacji zmienia się rodzaj i ilość tłuszczu oraz proporcje białek, obniża się poziom sodu, zwiększa się ilość witamin, szczególnie A, D, E i C oraz żelaza. Wszystko po to, aby mleko modyfikowane w pełni zaspokoiło żywieniowe potrzeby niemowlęcia. Gdy kupujesz mleko dla niemowlęcia, zwróć uwagę czy wybrane mleko: jest modyfikowane - w przypadku żywienia sztucznego, do ukończenia przez dziecko 3. roku życia, może być podawane wyłącznie mleko modyfikowane, posiada informację o zgodności z zaleceniami żywieniowymi instytutów, np. Instytutu Matki i Dziecka lub Instytutu "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka", co daje gwarancję spełnienia wszystkich norm dla żywności przeznaczonej specjalnie dla niemowląt, jest odpowiednie do wieku niemowlęcia - obok nazwy produktu znajduje się odpowiednia cyfra lub cyfra z literą, np: 1 - mleko początkowe, przeznaczone dla niemowląt od urodzenia (to znaczy już od 1-go dnia życia) 2 - mleko następne, przeznaczone dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia (po ukończeniu 6-go miesiąca życia) 2R - zawiera dodatek kleiku ryżowego* 2 Smaczny Sen - zawiera dodatek kleiku kukurydziano-ryżowego* 3 - mleko przeznaczone dla dzieci, które ukończyły 1. rok życia 3R - zawiera dodatek kleiku ryżowego* 3 o smaku bananowym - zawiera dodatek proszku bananowego 4 - mleko przeznaczone dla dzieci, które ukończyły 2. rok życia 4R - zawiera dodatek kleiku ryżowego* * dodatek skrobi w postaci kleiku ryżowego lub kukurydziano-ryżowego jest szczególnie ważny w diecie dzieci z dużym apetytem

Informacje na opakowaniu Wszystkie informacje są ważne Przed przygotowaniem mleka modyfikowanego należy przeczytać informacje umieszczone na opakowaniu, gdzie są podane: sposób przygotowania mleka - postępowanie zgodnie z instrukcją daje pewność, że niemowlę dostanie prawidłowo przygotowany posiłek tabela żywienia - podane są w niej średnie proporcje i częstotliwości podawania posiłków w zależności od wieku niemowlęcia (o ile lekarz nie zaleci inaczej) dodatkowe ważne informacje na temat przygotowania, podawania i przechowywania produktu, zebrane pod tytułem "Uwaga!" Aby prawidłowo przygotować posiłek należy: Przed przygotowaniem posiłku umyć ręce i wyparzyć wszystkie naczynia potrzebne do przygotowania mleka Butelkę i smoczek gotować w wodzie przez 10 minut Gotować czystą wodę pitną przez 5 minut, pozostawić do schłodzenia. Sprawdzić tabelę żywienia; wlać dokładną ilość uprzednio przegotowanej ciepłej wody do wyparzonej butelki. Dodać dokładną ilość płaskich, nie ubitych miareczek proszku. Zamknąć butelkę i potrząsnąć do całkowitego rozpuszczenia proszku. Założyć na butelkę wyparzony smoczek. Sprawdzić temperaturę mleka wewnętrzną stroną przegubu. Umyć butelkę i smoczek zaraz po użyciu.

Małe kłopoty małego brzuszka Zostać mamą to naprawdę duże wyzwanie - podobnie jak być nowonarodzonym dzieckiem. Maluszek potrzebuje czasu, aby dostosować się do nowego otoczenia, w tym także do nowego sposobu przyjmowania pokarmu. Jego układ pokarmowy ciągle się rozwija i dlatego jest bardzo wrażliwy. Ta niedojrzałość może powodować niewielkie dolegliwości. kolka - niedojrzały system trawienny - niekompletne trawienie laktozy płacz - wzdęcie - kolka - głód zaparcia - niedobór płynów - nieodpowiedni skład diety ulewania - niedojrzały układ pokarmowy nieodpowiedni przyrost wagi wzdęcia - połykanie powietrza na skutek zbyt szybkiego połykania pokarmu - niedojrzały system trawienny Kolki i wzdęcia Najczęstsze objawy: dziecko ma napięty brzuszek, jest niespokojne, płacze, kopie nóżkami. Kolki i wzdęcia powoduje nadmierna ilość powietrza zgromadzona w jelitach, np. w wyniku spożywania przez mamę niektórych pokarmów. Maluchy karmione piersią źle reagują np. na kawę, herbatę, ostre przyprawy, czosnek. cebulę, kapustę, czekoladę czy cytrusy - najlepiej więc, aby mama nie jadła tych pokarmów. Nadmierna ilość powietrza może być również połykana przez dziecko podczas jedzenia. Najlepiej wtedy odczekać po karmieniu aż dziecku "odbije się". W przypadku kolek i wzdęć pomocny może być także delikatny masaż brzuszka zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara, masaż pleców, gdy dziecko leży na brzuszku, lub okłady z ciepłej pieluchy. Ulewanie To cofanie się pokarmu z żołądka do buzi. Ulewanie, które jest związane z niedojrzałością układu pokarmowego, może wystąpić w pierwszym miesiącu życia niemowlęcia i z reguły przechodzi po kilku miesiącach. Jeżeli jednak nie ustanie po pół roku lub gdy dziecko nie przybiera na wadze należy zasięgnąć rady gastrologa. Jak zapobiegać ulewaniu: przewijać dziecko przed karmieniem nie zakładając zbyt ciasno pieluszki, nie uciskać brzuszka dziecka, karmić często i małymi porcjami, po karmieniu odczekać aż niemowlęciu "odbije się" - należy trzymać dziecko pionowo, opierając jego główkę o ramię i delikatnie gładzić po plecach, po karmieniu niemowlę powinno leżeć na plecach na materacu nachylonym pod kątem 30 stopni. Jeżeli karmienie piersią nie jest możliwe, lekarz może zalecić podawanie niemowlęciu mleka modyfikowanego. W takich wypadkach oraz przy przechodzeniu z karmienia naturalnego na karmienie mlekiem modyfikowanym mogą się pojawić u niemowlęcia niewielkie dolegliwości takie jak kolki, wzdęcia, zaparcia i ulewania. Właśnie w trosce o niemowlęta, które z różnych względów nie mogą być karmione piersią, został stworzony specjalny rodzaj mleka modyfikowanego, który skutecznie i w sposób kompleksowy łagodzi tego rodzaju dolegliwości Jego skład jest specjalnie dostosowany do potrzeb przejściowo niedojrzałego układu pokarmowego malucha. Dzięki temu takie mleko reguluje proces trawienia, zapewnia niemowlęciu komfort i lepsze samopoczucie.

Wzbogacanie diety Pojęciem "wzbogacanie diety" lub "urozmaicanie diety" określa się odchodzenie od diety opartej wyłącznie na mleku (przez które rozumiemy zarówno mleko matki, jak również mleko modyfikowane i preparaty mlekozastępcze*) poprzez wprowadzanie pokarmów uzupełniających. Oznacza to stopniowe dodawanie nowych pokarmów do diety niemowlęcia, która od początku powinna być prawidłowo zbilansowana - co znaczy, że powinna zawierać wszystkie niezbędne dziecku do prawidłowego rozwoju składniki odżywcze, w odpowiednich ilościach i proporcjach. Proces wzbogacania diety trwa kilka miesięcy i przebiega inaczej w przypadku niemowląt karmionych piersią, a inaczej w przypadku niemowląt karmionych sztucznie (mlekiem modyfikowanym). Karmienie piersią Karmienie butelką Mleko matki, będące naturalnym pokarmem dziecka, zawiera wszystkie składniki potrzebne niemowlęciu do prawidłowego rozwoju. Dlatego karmienie piersią zaspokaja w zupełności potrzeby żywieniowe niemowlęcia przez pierwszych 6 miesięcy życia. Oczywiście zdarzają się przypadki, kiedy maluch rozwija się szybciej i potrzebuje dodatkowych posiłków. Jednak, jeśli taka potrzeba nie zachodzi, w pierwszym półroczu życia dokarmianie nie jest wskazane. W przypadku niemowląt karmionych sztucznie moment wprowadzenia pokarmów uzupełniających następuje wcześniej. Mleko modyfikowane (tzw. początkowe) powinno stanowić wyłączne pożywienie maluszka jedynie przez 4 miesiące życia. Po 4. miesiącu do jego diety można wprowadzić pierwsze soki dla niemowląt (np. soki BoboVita).

Kiedy wprowadzać nowe pokarmy Pierwszy rok życia jest najbardziej intensywnym okresem rozwoju dziecka. Szybkość z jaką rośnie niemowlę jest powodem ogromnego zapotrzebowania na składniki odżywcze i energię. Dlatego jeśli karmisz swoje dziecko mlekiem modyfikowanym, od końca 4. miesiąca życia powinnaś rozpocząć wzbogacanie jego diety. Właściwy moment wybierze... dziecko, które najlepiej zna swoje potrzeby i potrafi Ci o nich "powiedzieć" swoim zachowaniem. Jeśli potrzebuje dodatkowych posiłków: częściej domaga się karmienia mlekiem; wydaje się głodne wkrótce po karmieniu; choć przesypiało już całe noce, teraz znowu budzi się głodne; zbyt wolno przybiera na wadze (poniżej 400 g na miesiąc). Uwaga! Decyzję o rozszerzaniu diety i wprowadzaniu nowych pokarmów konsultuj zawsze z pediatrą.

Jak wprowadzać nowości Przede wszystkim stopniowo, w niewielkich ilościach, dając dziecku czas, by poznało i zaakceptowało nowy smak. Każdy nowy produkt oddzielnie, z zachowaniem przynajmniej kilkudniowego odstępu! W ten sposób łatwo zaobserwujesz, czy nie jest on przyczyną reakcji alergicznej. Spokojnie i bez przymusu - jeśli nowość nie smakuje Twojemu malcowi, nie zmuszaj go do jedzenia i za jakiś czas spróbuj ponownie. Niektóre maluszki z trudem odzwyczajają się od smaku mleka; wówczas do nowo wprowadzanych potraw - takich jak kleik czy zupka jarzynowa - możesz dodać odrobinę mleka (modyfikowanego lub z piersi). Karm łyżeczką! Pierwsze pokarmy wprowadzane do diety to płyny i pokarmy półpłynne, jednak najlepiej podawać je łyżeczką. Zbyt długotrwałe karmienie z butelki przyzwyczaja dziecko do tego sposobu jedzenia i może utrudnić późniejsze wprowadzanie pokarmów stałych; sprzyja ponadto rozwojowi próchnicy.

Etapy wzbogacania diety Okres wzbogacania diety dziecka w produkty bezmleczne trwa kilka miesięcy. Według schematu żywienia opracowanego przez Zespół Ekspertów powołany przez Krajowego Konsultanta Krajowego ds. Pediatrii przy wprowadzaniu poszczególnych produktów powinnaś przestrzegać poniższych zasad: Od 5. miesiąca* - PIERWSZE OWOCE I WARZYWA, BEZGLUTENOWE PRODUKTY ZBOŻOWE Od 5. miesiąca** - GLUTEN I WARZYWA Od 6. miesiąca* - MIĘSO, RYBA, GLUTEN Od 7. miesiąca*   - ROSÓŁ, ŻÓŁTKO Od 7. miesiąca**   - MIĘSO, RYBA, OWOCE, ŻÓŁTKO, ROSÓŁ Od 10. miesiąca - NIEWIELKIE ILOŚCI PIECZYWA, BISZKOPTY, SUCHARKI Od 11. miesiąca  - CAŁE JAJKA, TWAROŻEK, JOGURT, KEFIR * przy karmieniu sztucznym (butelką wyłącznie) lub mieszanym (piersią i butelką) ** przy karmieniu piersią Pamiętaj! Kolejność wprowadzania dodatkowych pokarmów po 6. miesiącu życia jest jednakowa dla niemowląt karmionych piersią i mlekiem modyfikowanym. Nie wszystkie owoce i warzywa możesz podawać już teraz; w kolejnych częściach "ABC wzbogacania diety" znajdziesz informację o etapach ich wprowadzania. Wszystkie produkty podawane niemowlęciu muszą być bezpieczne dla jego zdrowia i pochodzić wyłącznie ze sprawdzonych źródeł.

Pierwsze owoce i warzywa Po 4. miesiącu życia do diety dziecka karmionego sztucznie, wprowadza się pierwsze owoce i warzywa. Po 4. miesiącu: OWOCE - jabłka, winogrona, porzeczki, jagody, maliny, jeżyny, owoce dzikiej róży WARZYWA - marchew, dynia, ziemniaki, kalarepka, pietruszka, seler, por Smak jabłek jest pierwszym owocowym smakiem w diecie niemowlęcia. Owoce te niezwykle rzadko wywołują reakcje alergiczne, są bogate w błonnik i lekkostrawne. Kolejnym z początkowych smaków jest marchewka - cenne źródło witaminy A, oraz łagodna w smaku i bogata w beta-karoten dynia. Wszystkie owoce najlepiej podawać w postaci musów lub deserów (np. BoboVita). Podstawową zasadą wprowadzania nowych smaków do diety jest wprowadzanie ich pojedynczo - w ten sposób łatwo zaobserwujesz reakcje dziecka i wyeliminujesz z jego diety produkty uczulające. Na początku podawaj dziecku jedną łyżeczkę soku i stopniowo zwiększaj ilość do 60ml, czyli ok. 4 łyżek stołowych dziennie. Uwaga! Warzywa i owoce dostępne w sklepach mogą być sztucznie nawożone. Zawierają wówczas niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia niemowlęcia substancje, przede wszystkim azotany, pestycydy i metale ciężkie. Jeśli nie jesteś zupełnie pewna pochodzenia jabłka czy marchewki, podaj dziecku gotowy produkt, przygotowany z myślą o bezpieczeństwie najmłodszych i należy do żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego (np. desery BoboVita). Ważne! Wszystkie desery BoboVita po 4. miesiącu nie zawierają cukru. Następnym krokiem wzbogacającym dietę będą zupki. Po 4. miesiącu do jadłospisu dziecka można wprowadzać pierwszą zupkę - Jarzynowa ze świeżych warzyw.

Kojące herbatki Już po pierwszym miesiącu życia można podawać niemowlętom specjalne, delikatne herbatki BoboVita "Z ziołowego ogródka", z dodatkiem starannie dobranych ziół - rumiankową oraz koperkową. Choć dieta najmłodszych (zarówno karmionych piersią, jak i mlekiem modyfikowanym) jest jeszcze płynna i nie wymaga podawania dodatkowych napojów, herbatki warto podawać kiedy zajdzie potrzeba zwiększonego zapotrzebowania na płyny np. w okresie upałów, przebywania w suchym pomieszczeniu lub podczas przeziębienia i gorączki (ale nie w przypadku odwodnienia).

W razie jakichkolwiek wątpliwości możesz skontaktować się z naszym Serwisem Konsumenckim pod numerem telefonu 0 801 16 5555 (opłata jak za 1 impuls w połączeniu lokalnym).